71. Hervonden identiteit

Niet al te lang geleden bekroop uit het niets de gedachte “jammer dat mijn oude Yankees jack weg is.” En zowaar kwam zijn moeder onlangs met wat oude spullen aanzetten waar het zomaar uit verscheen. Twintig jaar oud en weer helemaal opgeladen met cool. Tegenwoordig zijn deze jassen zo te krijgen in sportwinkels maar destijds, pre-internet, moest je wel naar Amerika, al had je dan meteen iets unieks in bezit. De jas belichaamd in wezen het einde van zijn nerddom (ook al was zijn kennis van baseball puur otaku), het schonk een soort instant persoonlijkheid.



En het is ook symbool van zijn toenmalige Amerikaanse Droom, een gereedschapskits van fantasie en mythologie die met name sport zo effectief kanaliseert. Al jaren houdt de vraag hem bezig waarom hij over het algemeen een voorkeur heeft voor grote teams als Real Madrid en New York Yankees in plaats voor de underdogs. Dat heeft eigenlijk weinig te maken met “voor de winnaar zijn” en meer met het feit dat zulke clubs beter te verhalen zijn, een voedingsbodem vormen van mythologie. Een bezoek aan Yankee Stadium is een van die plekken binnentreden waar geschiedenis tastbaar wordt, geesten leven. Maar baseball is toch al een sublieme Amerikaanse uitvinding, misschien naast jazz de meest essentiële, zoals iemand observeerde “baseball is waar Amerika het dichtst zoiets als zen benadert.”

Het is fascinerend dat de wedstrijd outfits van de Yankees al decennia lang onveranderd blijven (streepjes thuis, grijs met steeds hetzelfde lettertype New York voor uit), maar een snelle inventarisatie maakt duidelijk dat Starter niet meer deze jassen maakt. Vintage! En als object om te dragen ook een soort perverse draai die, nu Amerika het de laatste jaren verkloot heeft, hem weer uitdaagt eens op zoek te gaan naar de dingen die hem ooit zo verwonderden aan dat land.

59. Borg

Gisteren zowaar iets interessants op televisie en daar was een regenpauze op Wimbledon voor nodig. Mooi portret van Björn Borg vol weemoedige jaren zeventig beelden. Hij realiseerde zich dat Borg, eigenlijk nog voor bepaalde voetballers, de eerste sporter was waar hij zich zoiets als fan van noemde. Hij bezat een cool die je intuïtief begreep als jongetje, ver voordat je zoiets als de fascinatie van pop ging inzien. Die lange haren, baard, zweetbandjes en gestreepte shirts in combinatie met introversie, het door de knieën gaan bij een overwinning en heel goed kunnen tennissen maken iemand tot een icoon.

Beelden die hem doen realiseren hoe anders sport was. Een cruciale overgangsfase naar totale professionaliteit, sport als entertainment en markt waar Borg zelf een sleutelrol in speelde met zijn Fila kleding (Borg is een typisch geval van de hippie kapitalist.) Wimbledon finales hadden het gewicht van een evenement, eindeloze zondagmiddagen van mythische strijd, met name als McEnroe ten tonele verschijnt (die hij in tegenstelling tot de meeste van zijn vrienden verafschuwde, met zijn onsympathieke huilhoofd en lelijke service.) Essentiële keuzes van het leven.

Tennis was, vergeleken met nu, bijna een andere sport. Een vreemd mengsel tussen schaken en marathon lopen. En dat, realiseerde hij zich weer, maakt van tennissers zulke vreemde wezens, hun bewustzijn is in sport uniek. Hun eenzaamheid is haast een filosofische queeste, kunnen ze niet uitdoven door de meditatie van duursporten, is niet te ondervangen door teamgenoten, bezit bijna meer overeenkomsten met de schrijver (vandaar David Foster Wallace?) Borg moet hebben aangevoeld dat er een verandering aan kwam zetten die hem, de stilist, zou wegvagen en stopte voortijdig. De vervanging van de houten rackets was een drama voor de sport. Niets saaier dan het krachttennis dat sindsdien is geperfectioneerd, een onmenselijke wedkamp tussen robots waarin de spanning is te vinden in de vraag welke machine het eerst begint te haperen.