99. Menorca

Twee jaar geleden ontviel hem een zucht toen hij de albumtitel Made In Menorca van Rekid voor het eerst onder ogen kreeg. Teveel associaties van geforceerde Balearische house nostalgie maar ook gewoonweg de makkelijke gedachte dat het eiland zelf een soort tweede hands Ibiza moest zijn. Maar net zoals hij zich prettig verbaasde over de muziek van die plaat moet hij inmiddels na een observatie van zeventien dagen zijn idee over Menorca (ooit het laatste Republikeinse bolwerk) zelf bijstellen. Heel vreemd dat dit soort half verborgen plekken nog bestaan. Dankzij een soort homeopathische dosis Brits toerisme en een vooruitziende ecologische blik in de jaren zeventig heeft Menorca in tegenstelling tot haar buren nog een eigen karakter behouden. Misschien heeft het er ook mee te maken dat je er met het vliegtuig lastiger komt dan je verwacht, zeker als kampeerder. Vreemde gewaarwording om dan op de camping te staan en niet ingebouwd te zijn door Nederlanders, om helemaal niet ingebouwd te zijn omdat de Spanjaarden meestal pas in augustus op vakantie gaan.



Voor het eerst in zijn leven voelde hij zich op zijn gemak om ongegeneerd op te gaan in de zonnecultus. Je gaat ook na verloop van tijd, dankzij wandelingen naar “verborgen” strandjes, langs ruige vegetatie waar biologen hun hele leven aan zouden kunnen wijden, onwerkelijk helder groen water, een achteloze lichaamsvertoning, een permanente uitnodiging om te zwemmen, geloven in een soort continuïteit van de 19e eeuwse Natur verering (er is een theorie die stelt dat Duitse emigranten de 20e eeuwse Californië ideologie hebben uitgevonden.) Hij werd geleegd en opnieuw herboren, vitaler en krachtiger, niet alleen lichamelijk maar ook geestelijk, de ideeën voor verhalen leken met een zachte beweging van de wil zo uit de lucht te plukken.

Geen wonder dat vertrek dit keer ware tristeza inhield maar zomerse utopieën zijn nu eenmaal per definitie tijdelijk. De toegift verdiepte het gevoel alleen maar. In plaats van de gebruikelijke vluchtroute over La Rioja werd Madrid dit keer vanuit het zuidoosten benaderd waardoor hij gehypnotiseerd raakte door het steeds maar veranderende landschap van bergen, ingesleten rivieren, bossen, bruine velden, chaotische patronen…de blik uit een droom van een melancholische godheid.

62. Welverdiende Rust en Hervonden Inspiratie

En toch weer dat gevoel van weerstand bij terugkeer, alsof allerlei netwerken klaar staan om hem op te nemen. Een overweldigende reeks (digitale) woorden en muziek die hij eigenlijk niet meer wil opnemen. De afgelopen weken vormden immers een terugkeer naar de eenvoud van het lezen en een hervinden van echte inspiratie, afgewisseld met lange boswandelingen en afgewerkt met de geneugten van de franse gastronomie. Alsace (technisch gezien eigenlijk Vogese) is natuurlijk een vreemd Duitsland-in-Frankrijk en zoals profeten uit de woestijn terugkeerden daalt hij als een soort herboren Nietzsche/Heidegger/Derrida discipel neer in de polder (is het trouwens niet zo dat Heideggers boswandelingen veel meer zeggen dan dat hele Sein und Zeit, veel meer filosofische praktijk herbergen?) Hij wil in wezen niets anders meer dan boeken lezen, heel af en toe afgewisseld met wat tekstproductie en een paar glazen Sylvaner of Muscat.



Dit was ook de vakantie waarin de autorijder in hem werd geboren, wegens ziekte van J. moest hij bijna de hele weg terug rijden maar daarvoor had hij al de autopie mogen proeven die zich bevindt tussen Luik en Luxemburg. Totale Autobahn trance, de Golf tevreden brommend, daar waar geen vrachtwagen durft te rijden (autopie ook omdat er geen autoriteit lijkt te bestaan, de snelweg als werkende anarchie.) Aan de andere kant het besef dat het in Franse stijl racen over glooiende wegen naar de lokale hypermarché hem allang geleden was geleerd in Outrun. Het enige moment ook dat hij naar muziek luisterde (de onvolprezen en zeer luidruchtige Essential Mix van Justice, de rest van de vakantie behoorde toe aan de zeer vreemde introductie tot de beginselen van de filosofie: Bert & Ernie gaan op reis.)

Gelezen:
J.G. Ballard - Low Flying Aircraft. En nog een Ballard verhalenbundel dit keer uit die vreemde periode tussen High-Rise (1975) en het immer ondergewaardeerde The Unlimited Dream Company (1979). Zitten een paar klassiekers tussen zoals ‘The Ultimate City’ en ‘The Dead Astronaut’.

Robert Silverberg - Roma Eterna. Een van de betere alternate histories die hij heeft gelezen na Man In The High Castle en The Years of Rice and Salt. Hier blijkt in de het eerste hoofdstuk dat Mozes de Rode Zee nooit heeft kunnen doorkruizen, ergo geen Christendom en Rome blijft vrolijk tot het heden bestaan. Silverberg is altijd dol geweest op Rome en toch heeft hij oog voor de (gewelddadige) schaduwkanten een eeuwig Rome. Geen vrolijk boek en met een fantastisch eindverhaal over een tweede (astro)messias.

Stanisław Lem – A Perfect Vaccum. Achtergrond voor een stuk over Lem dat volgende week af moet zijn. Dit is zijn verzameling recensies van boeken die nog geschreven moeten worden. Hilarisch idee natuurlijk, al zijn het soms wel heel erg samenvattende recensies. Openingsrecensie van The Perfect Vacuum zelf waarin Lem vrolijk het boek dat je vasthoudt afkraakt blijft onovertroffen.

Jacques Derrida - Positions. Ah dit zocht hij al jaren! Een tekst waarin Derrida (relatief) helder zijn vroege werk in zijn eerste drie interviews beschrijft, plaatst, uitlegt en verdedigt. Spannend en secuur denkwerk, alhoewel hij soms tijdens het derde interview dacht “man, zeg nou gewoon dat Lenin en dialectisch materialisme je gewoon geen reet kunnen schelen!” In een lange voetnoot bij dat derde interview ook een fascinerende kritiek op Lacan.



Meegenomen:
- Pot ganzenvet (moet nog even bij Bas checken waarom dit ook alweer essentieel was, maar hij herinnerde zich in elk geval dat het in Nederland niet te krijgen was.)
- Hele grote pot Choucrout d’Alsace (je kan in elke regio geniale weckpotten krijgen met de lokale trots, hier dus zuurkool zoals het bedoeld is.)
- En natuurlijk een pot Bonne Maman Confiture Châtaigues en een hem tot nu toe onbekende variant: de Confiture Rhubarbe.

Eén E.Leclerc supermarkt in Nederland, is dat echt het onmogelijke vragen?

61. Snelweg naar de Zon

“The determination of the exiles never to return to their offices and factories was underpinned by a new philosophy of leisure and a sense of what constituted a worthwhile life. The logic of the annual beach holiday, which had sustained Europe since the Second World War, had merely been taken to its conclusion. Crime and delinquency were non-existent and the social and racial tolerance of those reclining in adjacent poolside chairs was virtually infinite.”

J.G. Ballard – The Largest Theme Park In The World

54. Zes Dagen Spanje

Madrid begint ‘s nachts vanaf El Escorial verdacht veel op Los Angeles te lijken nu vier torens in aanbouw een respectabele hoogte krijgen.

De geur van de Spaanse natuur. Een mengsel van dennen en steen. Aan de andere kant een bos dat door het onkarakteristieke weer van de laatste maanden felgroen is. Daar tussen enorme keien die soms op natuurlijke wijze ingenieus gestapeld zijn. De geur confronteert hem met jeugdige gangen naar rivieren, bergmeren. De keien bezitten een tastbaar soort eeuwigheid. Ouder dan de mensheid, zoals ze de mens met gemak zullen overleven. In Spanje bevind je je trouwens steeds in een relatie met een bepaalde ouderdom, een versleten landschap, een langere reeks van genen en woorden, meer bejaarden in het straatbeeld.



De mystiek van het auto-ongeluk. Er waren weer wat vrije dagen (1 mei is heel terecht een feestdag terwijl pleinen en straten door heel Spanje zijn vernoemd naar zijn verjaardag omdat Napoleon een eeuw eerder op zijn lazer kreeg) dus dan vallen er weer een reeks verkeersdoden. Blijft hem toch fascineren hoe droog dat op journaals in beeld wordt gebracht. Volkomen uit elkaar gereten auto’s, wrakstukken van zo’n formaat dat er weinig fantasie voor nodig is om te concluderen dat de inzittende morsdood zijn en met deze keer als summum het inzoomen op een plastic kinderspeelgoedje tussen het zwartgeblakerde metaal. Dat vertoon van de snelheidsdood heeft hem altijd verbaasd, moet iets wezenlijks over de Spaanse psyche zeggen.

Nu ook fascineerde het hem hoe goed Spanjaarden hun ideeën kunnen verbaliseren. Natuurlijke sprekers. Een web van woorden zonder een greintje onzin, zonder terugkerende “uh”. Vreemd omdat hij zelf merkt dat de taal uitnodigt tot sneller praten. Zou er zoiets zijn als een gradatie van efficiëntie die talen van elkaar onderscheidt?

Real Madrid wint met 1-4 in La Catedral. Verbazing en blijdschap van wege het resultaat en de vertoonde teamgeest maar tegelijkertijd vervult de neergang van het ooit zo trotse Baskische voetbalbolwerk hem met een gevoel van melancholie. Athletic Bilbao als Spaanse variant van Saint-Etienne en Borussia Mönchengladbach.

35. SPQR

Het is een soort sprookjesland waar auto’s en scooters doorheen razen, waar sublieme koffie wordt gedronken, zodat men niet compleet uit de moderniteit verdwaalt. Pas bij terugkeer in verzadigd grijs, te rechthoekige functionaliteit beseft hij echter de vervreemdende kracht van Rome: een deel zonlicht zeker, maar vooral de uitdaging aan de fantasie, het voorstellingsvermogen dat gedwongen wordt om constant op volle kracht te werken. Een gevoel van gelukzaligheid zonder muziek, films, computer, schrijven…zaken die hem onnatuurlijk schijnen, onhandige prothesen die hij zo zou opgeven voor een leven in de stad. Het is alsof Rome in een andere tijdsconstructie leeft, ergens tussen droom en waken. Een visueel leven, ondenkbaar zonder zonnebril…de Romein kijkt, altijd, met een soort onschuldige/eerlijke panseksuele blik.



Hij heeft in de voetstappen van Augustus gelopen, op gehoorafstand gestaan van Marcus Antonius grafrede voor Caesar, op de deur van de senaat geklopt. Hij kan zijn favoriete Italiaanse films met hernieuwde blik gaan bekijken. Hij heeft zowel een van de lelijkste dingen in zijn leven gezien (de Sint Pieter basiliek) als het mooiste (het villacomplex van Hadrianus). Het is een stad die het leven dwingend veranderd, je kan niet ongestraft terugvallen op de routines van ervoor. Je draagt Rome voorgoed in je. Ooit, is zijn overtuiging, zullen ze in de toekomst over de laatste 2500 simpelweg spreken als het Romeinse Tijdperk.