46. Droomstof

Of wel de terugkeer van D.I.Y. Alweer een vreemde gewaarwording dat hij intuïtief een kant op gaat die, behalve avontuurlijk aanvoelt, past in een bredere tendens van sciencefiction. Zo schijnbaar uit het niets een gevoel van experiment, de spanning van nieuwe vormen, het negeren van autoriteiten. Iets van een vermoeden dat Het Boek ten dode is opgeschreven (dat wil zeggen als afgesloten sociale conventie, het boek als ding blijft gelukkig nog even.) Er is iets in beweging gezet dat zijn anarchisme prikkelt. Met wat geluk een soort Gutenberg Punk.



Maar ook het plezier van de praktijk, het zelf sleutelen aan een boek: de omslag, de vrije licenties, het toevoegen van een essay…zonder uitleg, zonder discussie.

En vooral een rustgevend en tegelijkertijd nerveus gevoel van afsluiting waarin ruimte ontstaat om verder te gaan met schrijven. De terugkeer naar de korte verhalen, vaak de ware vorm van sciencefiction genoemd (en daardoor dubbel onuitgeefbaar...in de oude wereld.)

Droomstof is hier dus verkrijgbaar (het werkt...tip: kies economy als verzendmethode. Of je vergeet het papier compleet en doet een digitale kopie.)

edit: net is het bericht binnengekomen dat de verzendkosten eindelijk zijn verlaagd! 1,99 euro binnen de EU. Netjes.

45. Ricardo Villalobos @ Voltt

"Een reis door een jungle naar de essentie van Zijn en Ritme, een soort Apocalypse House." (OMC, uit de komende Subjectivisten weeklijst)

44. De auto als spiegel.

Resultaat van een mooie winterdag. Een van de deugden van burgermans, waar zijn buren in het voorbijgaan altijd ironisch over doen: de gewassen auto. Maar het is zo’n rustgevende bezigheid, helemaal nu hij voor het eerst na het wassen de auto inwrijft met wax. Daarna kan hij zijn ogen niet van het ding afhouden. Wat is dan dat visuele genot van een glimmende auto? Wedergeboorte, de suggestie van nieuwheid? Of is het een spiegel? En wat zie je daarin? Even de immer opgejaagde identiteit bevroren in staal, glas en rubber?



Drie maanden autorijden zijn tot nu toe bevallen. Hij heeft snel, een voor een, zijn angsten overwonnen. De ultieme: het rijden door een nachtelijke regenstorm (op dezelfde plek waar deze in zijn jeugd ook altijd neerkwam) voortgestuwd door Jeff Mills en zijn brommende en beukende Waveform Transmission vol.1. Een openbaring van de man-machine in volle glorie, opgaand in snelheid, in controle, elke angst verslagen.

43. Blogfather

“The tendency of the whole of contemporary culture to become healthy and virtuous again, to recover its intellectual morality, to revive a pedagogic approach to science, history and democracy. The breach opened up by the years 1960-1980 is closing; everyone is gearing up for a high-efficiency perspective which is merely an abreactive defence against the imminence of the year 2000. The long period of blackmail by threat of crisis has begun – intellectually too. Back, back to the middle ground, an end to centrifugal passions. What we had dismantled and destroyed in joy, we are rebuilding in sorrow.”

De eerste woorden die hij leest wanneer hij puur op intuïtie/toeval Cool Memories van Jean Baudrillard uit de kast trekt. Niet slecht gezien in oktober 1983. Eigenlijk is dit, meer nog dan de essays over sciencefiction of terrorisme, zijn favoriete Baudrillard, uit de losse pols strooiend met korte passages, observaties, minitheorieën, voorspellingen, soms banaal, vaak scherpzinnig. Doet hem afvragen waarom hij Cool Memories altijd vergeet te noemen als hij het over de proto-blogstijl heeft in Nietzsche, Wilde en Barthes, want het is overduidelijk met al die persoonlijke overpeinzingen over relaties, politiek, cultuur, technologie en reizen.



Mooie foto op de voorkant ook. Is trouwens de eerste keer dat de Ballard connectie van de foto hem opvalt (er is niets meer Ballard dan het beeld van een leeg zwembad.)

42. Super 8 Herinneringen

Het is natuurlijk dynamiet in de handen van een melancholicus. Twee DVDs met gedigitaliseerde Super 8 filmpjes uit zijn jeugd. Maar het valt mee, wordt hij meer geraakt door beelden van andere mensen uit dezelfde tijd (misschien gaat het pas echt er in hakken als meer gefilmden sterven?) Het was wat het was, een redelijk perfecte jeugd, netjes afgebakend, onherhaalbaar. De melancholie voelde hij op dertienjarig leeftijd toen hij voor het eerst besefte dat het over was. Het is ook ergens een demystificatie, de zichtbaarheid van herinneringen. Momenten worden zichtbaar waarvan hij nooit zeker was of ze echt hadden bestaan (of toen een hele andere lading hadden, zijn verwondering over de mysterieuze architectonische grootsheid van de Twin Towers in vergelijking met het kruis wat we inmiddels allemaal dragen.)

Zo heeft hij lang getwijfeld of het tafereel in het klaprozenveld echt had plaatsgevonden en, zo ja (want waarom had hij anders ooit zo'n sterke associatieve reactie bij de binnenhoes van K&D Sessions?), was hij er van overtuigd dat de scène was vastgelegd op foto in plaats van film. Maar was het een ware herinnering of een herinnering aan het zien van de filmbeelden?



En toch zijn er kleine, onverwachte fascinaties. De eerste natuurlijk dat vreemde spiegeleffect: iemand die niet weet dat hij zelf uit de toekomst naar zichzelf kijkt. Tweede is de flits na afloop van zijn eerste Ajax wedstrijd (waarvan hij ook was vergeten dat deze was vastgelegd.) Best wel een cool jongetje met een serieuze blik…daarna is het helaas afgelopen, beginnen de jaren 80/het nerdschap/puberteit.

Wat hem het meest verbaasd is de jeugdigheid van zijn ouders. Vreemd hoe je dat vooral vergeet.

41. Langzaam lezen

Een van die ideeën waar de tijd rijp voor is: een soort deep reading van Anti-Oedipus van Deleuze en Guattari. Ideaal: een pagina per dag. Een korte samenvatting schrijven, verwijzingen noteren, evenals vragen die worden opgeroepen, citaten die hem bevallen. Hij is bij voorkeur een luie lezer, lezen als drug waar weinig onderscheid is tussen theorie en literatuur: science<>fiction. En toch heeft hij soms een schuldgevoel over zijn leeshouding. Hij verzamelt wel citaten voor later gebruik (soms systematisch, soms vluchtig opgekrabbeld) maar het is lang geleden dat hij echt een boek heeft uitgeplozen (waarschijnlijk was de bundel Forget Baudrillard? tijdens zijn studie de laatste) of echt met een boek heeft geleefd (zoals Mille Plateaux wat zich daar zo goed voor leent, omdat je het expliciet “vrij” mag gebruiken.) Anti-Oedipus was het eerste boek dat in hem opkwam voor zo’n lezing (al zal de nieuwe Pynchon zich hier, zeker met een handige Wiki, ook voor lenen.)



Toen hij Anti-Oedipus aanschafte las hij het eerste hoofdstuk snel en vol enthousiasme uit om zijn concentratie te verliezen bij wat volgde. Teveel specifieke psychoanalyse, geen geduld (het laatste hoofdstuk heeft hij nog met een half oog uitgelezen zonder dat het veel indruk maakte.). Hij heeft het nooit een eerlijke kans gegeven. De laatste jaren heeft hij zich echter weer ingelezen in Freud en realiseerde hij zich dat een tekst als Anti-Oedipus effectief is te koppelen aan internet, waar elke verwijzing (naar bijvoorbeeld bepaalde patiënten van Freud) direct kan worden opgezocht. Daarom is Anti-Oedipus ook zo’n geschikte tekst, het is een kluwen die ontward dient te worden, het is een extraverte tekst, wat het makkelijker maakt voor dit project dan een andere kandidaat, het introverte Sein & Zeit. Andere boeken die hij heeft overwogen: De La Grammatologie, Das Kapital en Finnegans Wake…maar die kunnen wachten (heeft hij ook niet in de kast liggen), Anti-Oedipus heeft iets tijdigs als “introductie tot het non-fascistische leven” (Foucault in zijn sympathieke inleiding tot het boek.)

Na vijf pagina’s kan hij verzekeren dat het werkt, een langzaam kauwen op woorden en toegeven dat je met vragen blijft zitten na een passage, maar bewust bent dat je twijfelt. Als hij nu nog een keer voor elkaar kreeg om langzaam te eten…


41a

Ondanks een zekere pretentie van realisme is Anti-Oedipus zo abstract. Deleuze & Guattari lijken express langs concepten heen te praten. De enige manier waarop hij zich een voorstelling van bepaalde zaken kan maken is de muziek van Autechre. Ze gooien je ook in het diepe, je denkt een bepaalde voorkennis te missen totdat je er achterkomt dat een term als ‘antiproductie’ echt alleen door hen is gelanceerd (zonder enige definiëring.) Doet hem tijdens het lezen soms verzuchten of het nog enig nut heeft, enig raakvlek met zijn leven kent.

In een, wel zeer tijdige en handige, koortsdroom (en hij weet dat hij echt koorts heeft wanneer de droom zichzelf blijft herhalen) openbaart het hele Anti-Oedipus wereldbeeld zich opeens zo helder als een continue, onnavolgbare stroom van machines…vermoeiend en drukkend op een waanzinnige manier…het besef dat dit echt het schizofrene wereldbeeld is, onstuitbaar, zonder rustpunt of mogelijkheid van ontsnapping. Deleuze & Guattari worden ook het meest specifiek wanneer ze Henry Miller, D.H. Lawrence of Artaud opvoeren, in dat realiteitsniveau (visionair/ /extatisch/psychedelisch) opereren ze, zonder dat ze het in een praktijk durven te expliciteren (Michel Foucault ‘verraadde’ op vrolijke wijze een deel in zijn sublieme bespreking van Différence et répétition en Logique du sens door over allerlei drugs te babbelen, wat weer leidde tot Deleuze’s bezorgde voetnoot “wat zullen ze van ons denken?”) Hij kan niet ontsnappen aan het idee dat beide delen van Capitalisme et Schizophrénie een psychedelische fenomenologie vormen. Een uniek project dat altijd op zijn sympathie kan rekenen maar dat steeds verder van zijn leefwereld komt te staan.

40. Wat betekenen de Romeinen voor ons?

Of welke Romeinen willen we zijn? De vraag die hem bezighoudt na voor het eerst in veertien jaar Satyricon (1969) te hebben gezien, wat eigenlijk zijn favoriete film van Fellini is, waar zijn hele droomcarnaval het beste aardt. Of het meest natuurlijk aanvoelt, het tijdperk dat dwergen, corpulente vrouwen en ongegeneerde lelijkheid zich zonder totale afkeuring in de openbare ruimte konden begeven (al moeten we niet te zelfverzekerd zijn: we weten niet hoe ze in de toekomst naar ons kijken.) Een intuïtief gevoel van authenticiteit overheerst in de film (Romeinen hadden er nog nooit zo uitgezien) dat onwerkelijk (droom/psychedelisch) wordt gemaakt: een film waarin zowel op gezette tijden vulgair Latijn wordt gesproken als zachte elektronische muziek op de achtergrond klinkt. Geen wonder dat Fellini het zijn science-fiction film noemde, science-fiction die niet over de toekomst, maar over het verleden handelde.



Hoe sixties zijn de Romeinen hier? Decadent zeker, in volle glorie, maar ook multicultureel, hyperesthetisch. Er is een onvermijdelijke overlapping tussen beide periodes en die is vooral te vinden in een pre-Christelijke seksualiteit, dat wat de Romeinen altijd een te benijden vrijheid geeft en heel even in de vorige eeuw weer de kop op stak. Daarom zal voorlopig ook geen film meer verschijnen met een erotisch object als Gitone. Waarschijnlijk was Petronius fragmentarisch overgeleverde tekst in die periode (na Godard, na L' Année dernière à Marienbad)
ook het makkelijkst te vertalen naar film, zeker aan de hand van haar grootste dromer, die heeft aangevoeld dat het nu of nooit was.



Satyricon is uniek, niet meer te herhalen. Een waanzinnig geslaagde mix van tijden en vormen, van realiteiten. Maar de Romeinen zijn dankzij Gladiator weer verhuisd naar Amerika en de onvermijdelijke obsessie met militarisme/imperialisme die dat inhoudt. Rome probeert iets subtieler een middenweg te bewandelen als Amerikaans/Europese samenwerking die eerder met Caligula compleet mislukte. Maar Rome blijft uiteindelijk te netjes, mist een bepaalde vrijheid. En dat is Fellini’s geheim/genie, de manier waarop hij amateurs, randfiguren, b-acteurs inzet waardoor er over en langs de gezichten iets rauws, onvoorspelbaars heerst. Het gebrek aan angst ook om een verhaal een vrije richting te geven: hoe verder van Rome de personages geraken hoe dieper in mythe en droom de film verzeild (de episodes van de vriendelijke Minotaurus, de ontvoering van de Hermafrodiet, de erectiestoornis genezende heks/oergodin) een prettige herinnering aan een “buiten” van Rome, nog zo’n wereld die is verdwenen.