martes, septiembre 26, 2006

32. Mossologie

Kate is opeens overal. En dat is goed. Maar zoals met veel dingen deze dagen ondergaat hij haar aanwezigheid gelaten. Meewarig. Het zijn uitgedoofde passies, objecten die niet meer de zenuwachtige extase van betekenis opwekken. The Kate Show in FOAM is derhalve een nostalgische ervaring, minstens tien jaar te laat om echt van waarde te zijn. De kunstwerken doen hem weinig, het plezier bevindt zich in de uitvergrote reproducties van foto’s van Jürgen Teller en het beeld waar het bij hem allemaal mee begon: Mario Sorrenti’s Obsession foto (de “wat voor een wezen ligt daar op de bank met die belachelijk grote voeten?” foto.) Het heeft weinig om het lijf, je bent in vijf minuten klaar en waarom ook niet? Alles is al gezegd over iemand die zelf heel goed kan zwijgen. Natuurlijk is ze een icoon, het laatste icoon voordat de term definitief zijn waarde verloor, de beschermheilige van House, het gezicht van de jaren negentig. Maar gezichten verdwijnen niet als de tijdgeest veranderd en dus blijft ze overal opduiken, dat markante gezicht, voorbij goed en kwaad, voorbij verlangen alsof ze, net als in zijn favoriete Philip K. Dick verhaal ‘Upon the Dull Earth’, de realiteit langzaam infecteert, totdat hij op een dag in de spiegel kijkt en die ijzingwekkende combinatie van jukbeenderen, snerende lippen, sproeten en zieldoorborende blik gereflecteerd wordt.



(Verbazingwekkende, recentelijke foto waar hij in eerste instantie Faye Dunaway op het hoogtepunt van haar roem in dacht te herkennen.)

domingo, septiembre 17, 2006

31. Ballard

Zijn vader. Hij heeft zich vanaf de eerste pagina van Crash thuis gevoeld in zijn wereld, zijn taal. De afstandelijke blik, halfverloren in de wereld die hem toch eindeloos fascineert, het vermoeden dat er iets mysterieus en krachtigs in de mens, in de realiteit, huist. “Geen wonder” dan dat James Spader de Ballard figuur speelt in de verfilming van Crash, aangezien hij al jaren (minstens sinds Sex. Lies & Videotape) zijn avatar is op het witte doek.
Gedachten aan het rollen gebracht door Iain Sinclairs uitmuntende studie naar die ongrijpbare film in de BFI Modern Classic series. Veel scherpe observaties, connecties (zijn Ballardianen per definite fans van Helmut Newton?) en context inclusief een mooi interview met Ballard: “Princess Di and Thatcher were the last of them, the only English ones. We aren’t important enough as a country. We don’t generate the myths of the age. Most of them come from America. America is one huge dream generator.”



En dan is er natuurlijk zijn nieuwste boek Kingdom Come. Prachtige beginzinnen: “The suburbs dream of violence. Asleep in their drowsy villas, sheltered by benevolent shopping malls, they wait patiently for the nightmares that wil wake them into a more passionate world.” Daarna is het vintage Ballard. Een verzameling briljante observaties van een zin (“In a few moments they would be bathed in a light more healing than anything on offer from the sun.”) die met typische herhaling zijn obsessies sinds Cocaine Nights (verveling, geweld, consumptie, vrije tijd, charisma - waarom nemen mensen toch genoeg met zo’n middelmatige schrijver als Houellebecq wanneer je Ballard hebt? ) verder verankeren door middel van dat typische latente fascisme wat huist onder de oppervlakte van voetbal in Engeland.



Dezelfde Sinclair observeerde laatst in een interview dat Ballard met de leeftijd steeds linkser wordt (waar het cliché stelt dat je rechtser moet worden.) Misschien. Al zal dat ook relatief gezien moeten worden vanuit een bepaalde jaren zestig perceptie. Ballard was natuurlijk altijd de meest radicale schrijver van zijn tijd, alleen maoïsten en gelijksoortig tuig moeten in hem een conservatief hebben gezien (typisch hoe dat soort maoïsten nu ontmaskerd wordt als racisten. Neem bijvoorbeeld André Glucksmann in Frankrijk, een man die vaak bij Foucault in de buurt stond bij demonstraties. Het zijn dat soort fanaten, zie Leninist Fortuyn, die omslaan terwijl je nooit kan voorstellen dat Nietzscheanen als Foucault, Barthes of Deleuze zulke onzin zouden gaan verkondingen.) Ballard en zijn oude penvriend Baudrillard zijn de grootst levende Links Nietzscheanen, Kingdom Come bewijst eens te meer dat een linkse politiek-zonder-Marxisme bestaat, een soort outsider politiek, kritiek als satire, sociologie als science fiction. “Waarom nog sociologie lezen?” bedenkt hij tijdens het lezen, dit is de sociologie die de juiste vragen stelt, verborgen verlangens ontdekt, haast onzichtbare werelden voor onze ogen zichtbaar maakt.

Kingdom Come is puur plezier van de taal, heeft nog het meest weg van het genot van je vader die voorleest, waarheid en fantasie, zonder limiet, ontsloten.

lunes, septiembre 11, 2006

30. De Verplichte Deconstructie van 9/11

Het zoeken naar de waarheid achter 9/11 is voor hem geen zoektocht naar De Waarheid, die uiteindelijk toch onbereikbaar is (hoogstens kan men ooit een zeer plausibel scenario schrijven zoals DeLillo dat deed in Libra rond de JFK samenzwering.) Dat is wat de ware samenzweringstheoreticus hypnotiseert, de gloed van echte waarheid, alles kloppend, elke connectie gemaakt, ieder geheim ontrafelt. 9/11 moet voor hem allereerst radicaal in twijfel worden getrokken vanuit een politiek motief. Het is immers de hefboom geweest waarmee de War on Terror aan het rollen is gebracht en deze moet na het falen in Afghanistan, Irak en, op “indirecte wijze”, Libanon ten einde worden gebracht voordat, in een vlaag van koppigheid/waanzin/overmoed, een desastreuze aanval op Iran wordt ingezet. Dichter bij huis moet 9/11 verdacht gemaakt worden om definitief het gedachtegoed van Pim te ontmantelen, want heel eenvoudig: zonder 9/11 geen Fortuyn. De hele neoconservatieve/racistische beweging in Nederland die al wankelt kan zo een laatste, fatale zet krijgen waarna waarschijnlijk jaren, zo niet decennia, van reparatie zullen moeten volgen om het onderlinge wantrouwen te genezen. Als de twijfel aan 9/11 niet bestond, hadden we deze moeten verzinnen.

Gelukkig zijn we eervolle mensen, die het goede en het rechtvaardige voorstaan, en valt het officiële 9/11 verhaal aan zijn eigen contradicties en leugens uit elkaar. Als sociologisch fenomeen is het fascinerend omdat het een spanning laat zien tussen het failliet van ouderwetse en de kracht van nieuwe manieren van vertellen: het 9/11 Commission Report is puur lineair, een scenario uitkiezen en alles wat er niet inpast negeren (alsof er sinds het Warren Report nooit wat is veranderd.) Tegenhanger is de haast magische kracht van internet die een gebeurtenis “oneindig” maakt: elk beeld, elke uitspraak heeft een spookachtig bestaan gekregen en kan ons op ieder moment besluipen, vormt een ketting die steeds langer en zwaarder wordt. Wil je de jumpers hun tragisch val zien volbrengen? Dat kan (het zijn beelden die je in hun kille realisme waarschijnlijk nooit zal vergeten.) De voorzitter van de 9/11 Commission op verschillende momenten zien ontkennen dat de gebeurtenissen ook maar iets te maken hebben met het Midden-Oosten? Nieuwsuitzendingen bekijken vlak nadat vliegtuigen in de Twin Towers zijn gevlogen, waarin expliciet over een extra ontploffing onder in een van de torens wordt gesproken en Bin Laden direct als meest waarschijnlijke dader wordt aangewezen? Kritisch politiek/sociologische documentaires bekijken die het geopolitieke klimaat rond de gebeurtenis duiden? 9/11 is helemaal niet vijf jaar geleden, 9/11 is pas begonnen.,

miércoles, agosto 30, 2006

29. Wat is denken?



Bizar. Lezen als intrigerend avontuur. Denken als problematische bezigheid.

martes, agosto 15, 2006

28. Saskia Olde Wolbers


Fascinerende tentoonstelling in SMCS samengesteld uit vier video’s van Saskia Olde Wolbers. Wat op het eerste gezicht lijkt op vervolgfilms van Warp’s Artificial Intelligence (1994), vreemde digitale plantwerelden, ronddraaiende aquatische omgevingen blijken dus miniatuur modellen te zijn die in water worden ondergedompeld en waar vervolgens verf doorheen vloeit. Er komt geen computer aan te pas. Dat is op zich al interessant als ambacht, of hoe het digitale kunst simuleert maar wat het echt goed/compleet maakt zijn de subtiele sciencefiction monologen die de droombeelden begeleiden. Zijn favoriet niet heel onverwacht het pseudo-Ballardiaanse Placebo over een liefdesrelatie tussen een vrouw en een fantoomdoktor wiens valse identiteit langzaam wordt ontrafeld. Precies de kunst die hij zoekt.

(tot 24 september 2006 te zien)

viernes, agosto 04, 2006

27. Concurrerende narratieven

Het had iets uit DeLillo’s Underworld, de scène waar ergens begin jaren zeventig de Zapruder film door een groep mensen voor het eerst wordt aangeschouwd, behalve dat we allemaal allang die beelden kennen (de crash in de tweede toren zag hij live gebeuren.) En toch de beelden van 9/11 Eyewitness Hoboken die in De Melkweg te zien waren hadden iets spannends, avontuurlijks…alsof je een wond opnieuw openkrabt. Het geeft hem ook een gevoel van spanning in dat een nieuwe subcultuur wordt betreden, de 9/11 waarheidvinders. Hij probeert een ironische afstandelijkheid te houden maar voelt onvermijdelijk het magnetisme van het samenzweringsdenken.


En het is een verleidelijk narratief met een sleutelrol voor het zogenaamde WTC 7 gebouw dat als een onderliggende rots die wordt weggetrokken een lawine veroorzaakt waardoor het officiële narratief als een kaartenhuis in elkaar stort, die allerlei beelden, gebeurtenissen opnieuw arrangeert, nieuwe betekenissen geeft. Dat herarrangeren geeft een vreemde extase, een koortsig denken, een enthousiaste taal. Geen wonder dan dat het samenzweringsdenken een verslavend denken is, je eist meer connecties, heftigere kicks (en die heftigere kicks worden uiteindelijk het probleem van het denken: het wordt steeds groter, complexer...het denken wordt onnauwkeurig.) Alles wordt fascinerend, de meest afstandelijke chemische experimenten krijgen een antifascistisch potentieel. Het is de meest afschuwelijke, uitdagende, sublieme puzzel ooit, waarbij hij zich heel soms, tussen de kleur van branden, geluidsgolven, te snel bewegende, kankerverwekkende wolken weer realiseert dat de dood van duizenden mensen een abstract probleem is geworden.

martes, agosto 01, 2006

26. Vinden wat je al bezit, zonder dat je het wist

Een vreemde gewaarwording: via Google er achter komen dat je iets bezit waar je op dat moment heel erg behoefte aan hebt. Zo vindt hij een interview met Avital Ronell in een boek dat hij al veertien jaar in bezit heeft, namelijk Angry Women van Re/Search. Hij moet destijds delen van het interview hebben gelezen, of beter gezien zonder ze echt lezen, woorden die niet aankomen, waar geen context voor aanwezig was. Die Re/Search had hij voornamelijk aangeschaft voor het interview met Diamanda Galas waar hij erg door was gefascineerd. Haar daemonische kunst, haar obsessie met ziekte en geweld, met Baudelaire, Pasolini, Coltrane zal hij nooit afvallen, is een noodzakelijke tegenhanger van Ronells sublieme versie van het deconstructivisme waar hij tegenwoordig veel meer sympathie voor voelt.

Een paar mooie citaten:

“That’s why the High-Rising of Illiteracy is a very political problem in America. People are no longer reading, no longer speaking, no longer existing in and as language, no longer enjoying the perversion that an adherence to language always promotes. They’re not being liberated into linguistic spaces that really do produce effects of self-transformation.”

“Language always has a random element, a secret track or rebellious provocation. Language is not beholden to traditional truth value. The fact that there’s a growing desire for illiteracy is also part of a general libidinal political shutdown. And this is never mentioned (to my knowledge): the fact that the 60s was also a reading period with a reading list – actually, a number of (and a proliferation of) reading lists.”

“…I argued that these are co-related; that there can’t be a War on Drugs without a War on Art and in fact a War on every conceivable type of fictional desire –”
Andrea Juno: “A war on dreams, a war on the imagination–”
“—on the productivity of the unconscious. I would say America’s waging a War on the Unconscious…be it South America, or whatever.”

Het soort denker waardoor er misschien nog hoop voor Amerika is. Of moet dat een vraagteken zijn? Angry Women is alweer uit 1991, is misschien de laatste stuiptrekking van een Amerikaanse tegencultuur die worstelt met de eerste oprispingen van neoconservatisme, de eerste Golfoorlog. Maar die perversie van taal, Morrisons fascinatie met het Living Theater, Tim Buckley’s transformatie tot Stem, Pynchon, Dick, Disch, Bangs, DeLillo…het tegenovergestelde van een angst voor het woord, wat is daar mee gebeurd? Woorden zat op internet…maar welk gewicht, welke mate van zelftransformatie bezitten ze nog?

Zonder twijfel zijn hier allerlei structurele, psychologische, esthetische veranderingen mee verbonden. Toevallig leest hij net Samuel Delanys ‘The Tale of Plagues and Carnivals’, een melancholisch en grimmig mengsel van fantasy/rapportage over de begindagen van AIDS in New York en een van de indrukken die het achterlaat is dat een essentieel deel van de creatieve klasse in Amerika in die begindagen al is weggevaagd, een hedonistische/intellectuele energie is verdwenen die een brug had moeten vormen tussen de jaren zestig en de 21ste eeuw.